Uqhuqyualiqiyit Havakviat
Uqhuqyualiqiyit Havakviat munaqtiuvaktut niuviqtarniqmik, agyaqtarniqmik (nunallaanut), tutquumaniqmik, tuniqhainirmiklu Uqhuqyuanik Nunavunmi. Malrungnit nunallaanit (Iqalungni Iqaluktuuttiamilu), agyaqtarniq munaqhiniqlu kaantulaaktitauhimayuktut, talvanilu ahinit 25-nit nunallaarnit PPD-kut nunallaarmingnut kaantulaaktittiyuktut tuniqhainiqmik uqhuqyuanik. Havakvilluangit Kangiqliniqmiittut, pingahunillu aviktuqhimayunit havakviqaqhutik Kangiqliniqmi, Iqaluktuuttiaqmi Mittimatalingmilu.
AULANIAGUT NAUNAITKUTIT
Uqhuqyualiqiyit Havakviat hulivakpat?
PPD-kut munaqtiuvaktut havaaghanik hapkuninnga:
- Ukiuq tamaat uqhuqyuanik agyaqtaqpaktut – Kavamatkut Nunavunmi kaantulaaktittivaktut uqhuqyuanik niuviqtittiniqmut agyaqtarniqmullu nunallaanut.
- Angiyunik uqhuqyuanik tutquumaviit – Kavamatkut Nunavunmi nanminiriyait tamangnik uqhuqyuanut tutquumaviit uqhuqyuaqtarviillu tamangnik 27-nguyut nunallaarnit ikayuqtauvaktut PPD-kunnit Iqaluktuuttiami kihimi nanminiriyauyut.
- Nunallaarnit agyaqtarniqmut kaantulaaktittiyut – PPD-kut aittuqhivaktut titiraliqivaghutik kaantulaanik nanminiqaqtunut tamangnut 27-nguyunut nunallaanut agyaqtarniqmik uqhuqyuanik atuyuktunut.
- Aulapkaiyit titiraliqiyillu – PPD-kut munaqtiulluaqtut havaaghanik aulapkainirmut titiraliqiniqmullu taapkuninnga: munaqtiuplutik agyaqtarniqmik nunallaarnit kaantulaanik; ilihaqtittiplutik nunallaarmiunik kaantulaaktittiyinik; munaqtiuvaghutik maniliqiniqmik (akiliqtaghaliuqhutik akiliqtauyaghainiklu); hannaivaghutik munaqhivaghutiklu naunaitkutaqarviinik; ihivriuqhiplutik amirnaiyaiplutiklu; munaqtiuplutiklu uqhuqyuap qanurininganit tutquumayainiklu.
- Maligaghaliurniq Parnaiyainiqlu – Taapkua nutaak aulapkainirmut havaaghat maligaghaillu angiqtauhimayughat Maligaliuqtinit Maniliqiyit Katimayiinit (FMB) atuqtitautinnagit, PPD-kut munaqtiulluanguyut naahurivaghutiklu ihumaaluutinik huliyuqaqqat ikpigiyaulaaqtunik aulaniigut. PPD-kut munaqtiuvaghutik parnaiyainiqmik maligaghaliuqpaghutiklu, Kavamatkut Nunavunmi angiqtaghainik, amiqnaiyaqhugit ihuinaarutit huliyuqarniqqat imaaluuniit nakuuniqhatut ikayuqtuiniqmik GN-kunnut niuviqtaqtunullu.
Qanurittunik niuviqtittivakpat PPD-kut?
PPD-kut niuviqtittivaktut hitamanik uqhuqyuanik hapkuatut:
Kaassiliit atuqtaulluaqpaktut aghaluutinut mikiyunut sikiitunut ingniqutinullu.
Jet A-1 atuqtauvaktut tingmitjanit agyaqtauvaghutik tingmiat atuqtaghait. Hapkualu uqhuit atuqtaulaaqtut uqhuqyuatut uunaqutinut, talvuuna hapkua ayuqnaiyaqpagait munaqhiyut. Tingmitjanut kaassiliit agyaqtauvaktut hitamanut nunallaarnut Nunavunmi. Amigaittut tingmiakkuuqtit “Jet A-1-mik” atuqpaktut aghuuqtauvallaaruiqhutik Avgas. Hapkua atuqtauvallaayuinnamik, tingmianut kaassiliinik aquiqturuiqpallianahuat.
Uqhuqyuat atuqtaulluaqpaktut Nunavunmi amihuniklu atuqpauhilgit. Uunaqutinut atuqtauvaktut, angiyunut aghaluutinut (pualritinut, hunanut), tingmitjanut alruyaqtuqtunullu aulapkaiyunik.
Ahiagut taapkua hitamauyut uqhuqyuat, Hiuryuktuunmiklu (Naptha) agyaqtaqpaktut PPD-kut. Hiuryuktuutit niuvigaulaaqmata 3.78 litres-nik puggunit, havakluaqnaqhivaktut imaalu akighilaaqhimayuktut ahiit uqhuqyuat akighaigut akikihimanahuaqhugit.
Qanuq Kavamatkut/PPD-kut niuviqpakpat uqhuqnik?
PPD-kut kaantulaaktittihimayut Woodward’s Uqhuqyuanit uqhuqyuaqtaqvigiplugit, umiakkut agyaqtaqtittugit tamangnik uqhuqhat (uqhuqyuaq, kaassiliit, Jet A-1-miklu) aviktuqhimayumi tamaat. Hapkua uqhuqhait piyauvaktut uqhuliuqtinit Saint John-mi, Dartmouth-mi, Montreal-mi imaalu naahurinngitanit pivighanit. Ukiumi atuqtaghat Kaassiliit Uqhuqyuallu niuviqtauvaktut March-mi ukiuq tamaat tutquumavaghugit angiyunik tutquumavingnit Lewisporte-mi, Goose Bay-mi Long Pond-miluuniit agyaqtautinnagut umiakkut auyami. Hapkua maligaghait amiqnaiyautauplutik akighinaaqhimavaktut Kavamanut Nunavunmi.
Qanuq Kavamatkut Nunavunmi akighainik parnaiyaivakpat?
Maniliqiyit Katimayiit ataniqtuqtuivaktut akighaliurniqmik nunallaarnit ikayuqtauyut PPD-kunnit.
Niuvigaghanut akighait ihumaliuqtauvaktut hapkua ihumagiplugit:
- Akighaigut niuviqhimayait;
- Agyaqtarniqmut akighaigut;
- Avvaghaigut niuvvaayinit niuviqtaqtinit, agyaqtarnikkullu;
- Aulapkainirmut ahiqquiyarnikkullu akighaigut;
- Uqhuit paniqtarniigut/mighivaalliqniigut; imaalu
- Akiliqtaghakkut (ihuaqqat).
Naallugit hapkua ihumaliuqutauvaktut akighainut uqhuit imaalu akighait iniriiqtauvaktut tamangnit nunallaarnit. Ilangi nunallaarnit akighait akikitqiyauvaktut akiliqhimayainit agyaqtaqhimayut. Akighait aallatqiinguvaktut ilangi akighilaaqhimagamik nunallaanut. Niuviqtarniqmut akighait ihumaliuqtauvaktut ihuaqtukkut uqhuqnut ikayuutinullu nunallaanut.
Hunauyuq taamna Uqhuqyuanut Utiqtaqtunut Tutquumaviit (PPRF)?
PPD-kut aulavaktut atuqhugu taamna Uqhuqyuanut Utiqtaqtunut Tutquumavingnut Maligaigut. Maligaq una aulapkaitjutauyuq niuvrutighanut, agyaqtarniqmut, tutquumanirmut, tuniqhainiqmut, niuviqtittinirmullu uqhuqyuanik nunallaarmiunut Nunavunmi amirnaittukkut, akituvallaarnaittukkut, ihuaqtukkut pittiaqtukkullu.
Aallatqiighutik kavamatkut aulapkaqtainit, akighait huliyainut akighilaarutauyughat manighautainit niuviqtittinirmut uqhuqnik. Talvuuna, maniliqinirmut havauhiit aulayughat taimaa PPD-kut akiliqtaghait ikayuqtauvangniat talvanngat Uqhuqyuanut Utiqtaqtunut Tutquumavingnit, ikayuqtuivaktut manikkut niuviqtarniqmut agyaqtarniqmullu uqhuqnik ukiuq tamaat atuqtauyut Nunavunmi nunallaanit. Utiqtaqtunut Tutquumaviit aulavaktut aajjikkutavyaatut atukkiqtittiplutik nanminiqaqtunut aulapkaitjutauplutik akiliqtauyughanut uqhuqyuaqutainullu.
Tutquumaviit hapkua aulapkaitjutauvaktut angiyunut atuqtaghanut, maningnik akiliqtauyaghainut, aulapkainiqmut akighanut imaalu akiliqtaghanut. Atuinnariaqaqtait Tutquumavingnit iniriiqhimavaktut, anginiqhat atuinnariaqaqhugit nanminiinik avatquutiqaqlugit akiliqtaghainut, $200-milian-taalauyut. PPD-kut pitquyauhimavaktut PPRF-nit Maligainit utiqtittinirmik atuqtitauhimayainik Utiqtaqtunut Tutquumavianik niuviqtittiplutik.
Taamna Uqhuqyuanut Utiqtaqtunut Tutquumaviit Maligainit pitquivaktut PPRF-nik aulapkaiquiplutik “naammanaarutigiiktutut”. Kihimi, aallannguqtaramik maniliurutit kinnguiyaitalu, Uqhuqyuanut Aulattiarutighat Tutquumaviit aullaqtitauhimayut taimaa akighaita uqhuit aallannguqtailiyauvaktut ukiuq tamaat ihuaqhautighat aallatqiingniinut. Avatquttailivagait Tutquumaviit $10 milian-taalauyut hanianit, talvanngat maniit hapummiyauyughat piyariaqaqqat. Aulattiarutighat Tutquumaviit naatjutauvaktut maniliukkanut/kinnguiyanut talvani PPRF-nit. Aajjikkutavyariyaat taamna Aulayughat Maniliukkat tutquumaviit titiraqhimayut maningnut naunaitkutanit atuqtauvaktut nanminiqaqtunit.
Huliyaghalgit akighilaariami akituniinik?
Atuqtailinahuaqhugit naunaqtut akighaliurniqmut aallannguqtarmata akighait uqhuit nunaqyuami, Kavamatkut Nunavunmi ayuqnaiyarahuanginnarialgit akituniit “kikliliuqhimagumik.” Kikliliuqtauyut ihuaqutigivagait niuviqtit akighaliurniqmut akilirumayainut uqhuqyuanik niuviqpakkumik maningnut hanalrutinik “hivunighanut” talvaniluuniit “uuktuqtaghatut” talvanngat New York Niuviqtittiyit Himmiqtarvianit (New York Mercantile Exchange (NYMEX)).
Amihunik uuktuqtaghalgit niuviqtittiyunit, ilikkuuqtullu ikkuaqtiyighailliuqpaktut ilihimaliqtunit niuvvaayinit hannaiyaami ihuaqtunik uuktuqtaghanik naammagiinnaqtainik niuviqtaqtup. Naahuriyughauyugullu taimaa qanuq akiqaqniariaghait uqhuit niuviqtittiyinit Kavamatkut Nunavunmi utaqqitillugit umiarniq agyaqtaqtunik uqhuqyuanik July-mit October-mut ukiuq tamaat. Amiqnaqhivaktut niuviriami atauttikkut hivunighanut/uuktuqhutiklu akighainik, tikitkaangamiklu niuviqtittilugit manighiurutiginiarumitku, kinnguitjutiginiarumitku naatkutigiingniarumikluuniit.
Hivayaqlugit Uqhuqyualiqiyit Havakviat:
Titiraqaqviat 590
Kangiqliniq, NU
X0C 0G0
Kayumiktukkut: 867-645-3554
Hivayautikkut: 867-645-8400
Qaritauyakkut: scott.cooper@gov.nu.ca
|